Hızlı İlham Durağı Yazılar

O Akşamın Sessizliği Kayseri’de Mayıs’ın o serin akşamlarından biriydi. Güneş yavaşça kaybolurken odama çekilmiş, günlüğümü açmıştım. Sayfalarımda eski hayallerim, yarım kalan umutlar ve bazen de utangaç itiraflar vardı. O akşamın en ağır yükü ise bedenimde hissettiğim rahatsızlıktı: idrar yollarında bir enfeksiyon. İlk başta önemsemedim, ama saat ilerledikçe sanki bütün vücudum beni uyarmaya başladı. Sıcak bir ateş basıyor, her anımda hafif bir acı hissediyordum. Günlüğüme “Acaba bu gece O’nu görebilecek miyim?” diye yazarken kalbim çarpıyordu. İçimden gelmeyen bir cesaretle, mesaj attım. Yanıt hemen geldi, heyecanım birden yükseldi. Ama bir yandan da içimde bir korku vardı; kendi sağlığımı, bedenimi tehlikeye atmak istemiyordum.…

İbadet ve İnanç Arasındaki İnce Bağ İstanbul’un sabah trafiğinde işe yetişmeye çalışırken bazen kendi kendime soruyorum: “Benim inancım ve ibadetim arasındaki ilişki gerçekten ne kadar güçlü?” Ofiste bilgisayar başında geçirdiğim saatler boyunca, hayatın rutinliği içinde bu soruyu kafamda döndürmekten kendimi alamıyorum. Aslında bu ikisi birbirinden bağımsız gibi gözükse de, iç içe geçmiş bir yolculuğun parçaları gibi hissediyorum. İbadetin Tarihçesi ve İnsan Hayatındaki Yeri İnsanlık tarihi boyunca ibadet, sadece bir ritüel olmaktan öte, bireyin inancını somutlaştırdığı bir alan olmuş. Mağara resimlerinden günümüze kadar, insanlar kendilerini anlamlandırmak ve hayatın karmaşasında bir merkez bulmak için çeşitli ibadet biçimlerine başvurmuş. Kendi hayatımda da fark…

Bact Değeri Kaç Olmalı? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifi Günlük yaşamda sıkça duyduğumuz bir soru var: “Bact değeri kaç olmalı?” Bu teknik bir soru gibi görünse de, ben İstanbul sokaklarında yürürken, toplu taşımada, iş yerinde gözlemlediğim farklı insanların hayatlarıyla birleştiğinde, bu sorunun aslında toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adaletle doğrudan ilişkili olduğunu fark ediyorum. Bact değeri, bilimsel ya da teknik anlamda belirli bir ölçüm olabilir; fakat toplumsal bağlamda baktığımızda, bu değerin belirlenmesi, farklı grupların maruz kaldığı eşitsizlikleri ve fırsat eşitsizliklerini anlamamıza yardımcı oluyor. Toplumsal Cinsiyet ve Bact Değeri Geçen hafta toplu taşımada gözlemlediğim bir sahne hala aklımda. Metroda…

Idea Nasıl Yazılır TDK? – Bilimsel Mercekten Basit Anlatım İçimdeki araştırmacı diyor ki: “Önce konuyu tanımlayalım, yoksa herkes kafasında farklı bir şey canlandırır.” ‘Idea nasıl yazılır TDK?’ sorusu, aslında dilin kullanım kuralları, yabancı kelimelerin Türkçe’ye adaptasyonu ve günlük yazım alışkanlıklarının kesişim noktasında yer alıyor. Hepimiz zaman zaman İngilizce kökenli kelimeleri yazarken kararsız kalıyoruz; örneğin ‘idea’. Türk Dil Kurumu (TDK) kılavuzuna baktığımızda, bu kelimenin Türkçede de yaygın olarak kullanıldığını ve yazımının çoğu zaman özgün haliyle yani “idea” şeklinde kabul edildiğini görüyoruz. İçimdeki insan tarafı ekliyor: “Ama hadi itiraf edelim, bazen içimizden ‘acaba İdea mı yazmalı?’ diye geçiriyoruz, değil mi? İşte burada…

Ersoy Ulubey Hangi Bölümde Ölüyor? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifi İstanbul’da sokakta yürürken, toplu taşımada bir otobüsün kalabalığında ya da işyerinde gündelik hayatın içinde sıkça gözlemlediğim şeylerden biri, hayatın ne kadar adaletsiz ve öngörülemez olduğu. Bu bağlamda “Ersoy Ulubey hangi bölümde ölüyor?” sorusu sadece bir edebi ya da biyografik detay gibi görünse de, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifiyle düşündüğümüzde çok daha derin anlamlar barındırıyor. Toplumsal Cinsiyetin Gölgesinde Ölüm Ersoy Ulubey’in hangi bölümde öldüğü sorusu, çoğu zaman hikayenin dramatik etkisiyle okunuyor. Ama ben bunu, toplumsal cinsiyet bağlamında ele alıyorum. İstanbul’da metroda gördüğüm bir sahne aklıma geliyor: Yanımda…

Birinin Instagram Profilime Baktığını Nasıl Anlarım? Toplumsal Cinsiyet ve Sosyal Adalet Perspektifi İstanbul sokaklarında yürürken bazen insanların birbirine bakışlarını fark ediyorum; bazen de toplu taşımada yanımdaki kişinin telefonuna nasıl baktığına şahit oluyorum. Bu gözlemlerim bana ilginç bir soru hatırlatıyor: “Birinin Instagram profilime baktığını nasıl anlarım?” Basit bir merak gibi görünebilir ama işin içinde toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet boyutları da var. Sokakta, iş yerinde ve sosyal hayatımda gözlemlediğim davranışlar, bu sorunun sadece bireysel değil, kolektif bir boyutu olduğunu gösteriyor. Toplumsal Cinsiyet ve Sosyal Medya Gözlemleri Sivil toplum kuruluşunda çalıştığım için farklı gruplarla sık sık bir araya geliyorum. Kadınların ve…

Bakara 31 Ayet Ne Demek İstiyor? Geçen hafta Konya’da bir kafede otururken aklıma takıldı: “Bakara 31 ayet ne demek istiyor?” Aslında bu soru, hem aklımı hem de kalbimi sürekli meşgul eden bir tür tartışma başlatıyor. İçimdeki mühendis diyor ki, “Bak, buradaki kelime yapısını, mantığını çözmek lazım, neden önce isimleri öğretip sonra onları sınamış?” İçimdeki insan tarafım ise diyor ki, “Ama burada Allah’ın insanla kurduğu ilişkiyi, sevgiyi ve sorumluluğu hissetmek de önemli.” Bu yazıda farklı yaklaşımları karşılaştırarak ayeti anlamaya çalışacağım. Tarihsel ve Dilbilimsel Yaklaşım Bakara 31 ayet, Allah’ın Adem’e “isimleri öğretmesi”ni anlatır. Tarihsel bağlamda bakıldığında, bu ayet insanlığın ilk eğitim deneyimine…

Geçmişi Anlamak, Bugünü Yorumlamak: Yer Elmasının Tarihi ve Tüketim Serüveni Tarih bize yalnızca olayları anlatmaz; aynı zamanda bugünü anlamamız için bir ayna işlevi görür. Yer elması da bu bağlamda, hem beslenme kültürleri hem de toplumsal dönüşümler açısından ilginç bir örnek sunar. Yüzyıllar boyunca farklı coğrafyalarda farklı şekillerde tüketilmiş, ekonomik ve kültürel bağlamlarda anlam kazanmış bu köklü bitki, geçmişin bugünü nasıl şekillendirdiğini görmek için dikkatle incelenmelidir. Yer Elmasının Kökeni ve Erken Dönem Kullanımı Yer elması (Helianthus tuberosus), Kuzey Amerika’nın yerli halkları tarafından binlerce yıl önce yetiştirilmeye başlanmıştır. Birincil kaynaklar arasında, 16. yüzyıl Avrupalı kaşiflerin notları, yerel halkın bu bitkiyi hem besin…

Osmanlı Mutfağında Helva Adı Nedir? Küresel ve Yerel Açıdan Bir Bakış Bursa’da yaşarken, çoğu zaman kahvehanelerde çay içmek için oturduğumda masanın üzerine bırakılan helvaya gözüm takılır. Özellikle bir akşamdan sonra, o tatlı hafiflik bazen günün stresini alır, bazen de geçmişten gelen anıları hatırlatır. Helva, benim için sadece bir tatlı değil, aynı zamanda geçmişle bugünü birbirine bağlayan bir köprü gibi. Fakat, “Osmanlı mutfağında helva adı nedir?” sorusu, aslında çok daha derin bir anlam taşıyor. Helvanın Osmanlı’daki yeri, tıpkı bugünkü Türkiye mutfağındaki gibi çok kıymetli. Hem tatlı hem de kültürel açıdan zengin bir geçmişe sahip. Osmanlı İmparatorluğu’nun geniş coğrafyasında helva, sadece mutfakta…

Köfte Harcının İçine Ne Konur? Köfte, Türk mutfağının vazgeçilmez yemeklerinden biridir. Her ne kadar farklı bölgelerde çeşitleri olsa da, temelde köfte harcı aynı malzemelerle hazırlanır. Peki, bu harca tam olarak ne konur? Aslında, köftenin lezzetini belirleyen birçok faktör vardır ve bunların başında köfte harcındaki malzemeler yer alır. Bu yazıda, köfte harcının içine nelerin konması gerektiğini bilimsel bir bakış açısıyla ama herkesin kolayca anlayacağı bir dille anlatmaya çalışacağım. Köfte Harcının Temel Malzemeleri Köfte harcını hazırlarken kullanılan malzemelerin başında et gelir. Ancak etin yanı sıra, köftenin dokusunu ve lezzetini etkileyen birçok bileşen vardır. Temelde şu malzemeler kullanılır: Kıyma: Köftenin temelini oluşturan kıyma,…